Stora Alvaret natuurwandeling

Een boomloze vlakte zo ver je kijkt, in een land dat verder vooral uit bos bestaat: dat is Stora Alvaret, een kalksteppe van 260 vierkante kilometer over het midden en zuiden van Öland. Het is een van de soortenrijkste plekken van Europa op kalk, met ruim 400 plantensoorten en zeldzame orchideeën. In mei en juni bloeit alles tegelijk; de rest van het jaar zijn het vooral de weidsheid en de stilte die blijven hangen.

Wat is het

Het Alvaret bestaat al meer dan 5.000 jaar dankzij eeuwenlange begrazing door schapen en runderen. Zonder begrazing zou het langzaam verbossen. Het gebied is een Natura 2000-beschermd gebied en staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst (2000, erkend samen met de rest van het agrarische Öland-landschap).

In tegenstelling tot een nationaal park is het Alvaret niet omheind of gecontroleerd. Er zijn geen bezoekercentra, geen rangers. Je wandelt er gewoon doorheen, mits je op de bewegwijzerde paden blijft.

Beste bezoekperiode

Mei en juni: Het Alvaret staat in bloei. Honderden soorten bloeien tegelijkertijd op de vlakte. Orchideeen zijn te vinden in de kalkrijkste gedeelten. Dit is de meest indrukwekkende periode.

Juli-augustus: Droger en stiller. De bloei is grotendeels voorbij, maar de vlakte is nog steeds indrukwekkend door het weidsheid en de horizon.

September: Herfsttinten. Sommige soorten bloeien nog in september.

Winter/vroeg voorjaar: Het Alvaret is vrij toegankelijk maar kaal en koud. Niets te zien van de begroeiing.

Wandelpaden en startpunten

Er zijn meerdere startpunten langs de oost- en westkust van Öland. Een paar goede opties:

Via Stenasa (westkust): Dorp midden op het eiland. Bewegwijzerd pad de vlakte in, ca. 4 kilometer heen en terug. Eenvoudig te vinden via de borden vanuit het dorp.

Via Resmo (westkust): Klein dorpje met een Romaanse kerk (Resmo kyrka, een van de 92 middeleeuwse kerken van Öland). Wandelpad vanuit de kerk de Alvaret in.

Via Vickleby: Nabij het centrum van het eiland. Ook beschreven in de fietsroute (Ölandsleden fietsroute). Goede combinatie: fietsen en dan een stuk wandelen het Alvaret in.

Wat je ziet

• Open vlakte: Geen bomen. Horizon is wijd. Bijzonder voor Zweden, dat normaal gesproken dicht bebost is.
• Kalksteen: De ondergrond steekt soms door de dunne grondlaag heen. Karakteristiek voor het landschap.
• Orchideeen (mei-juni): Meerdere soorten, o.a. de vliegorchis en de harlequinorchis. Zoek laag bij de grond op de kalkrijkste plekken.
• Schapen: Begrazing is actief onderdeel van het beheer. Schapen lopen vrij over het Alvaret in het seizoen.
• Vogels: Kievieten, wulpen en andere weidevogels broeden op de vlakte.

Praktische info

• Entreeprijs: Gratis.
• Paden: Blijf op de bewegwijzerde paden. Natura 2000-regels zijn van kracht: niet van de paden af in broedtijd (mei-juli).
• Schoeisel: Stevige wandelschoenen. Na regen kan het modderig zijn op onverharde paden.
• Zon: Het Alvaret biedt geen schaduw. In de zomer en op heldere dagen: zonnebrandcrème en voldoende water meenemen.
• Honden: Toegestaan op de paden, maar aanlijnen is verplicht in het broedseizoen (15 maart - 15 augustus).
• GPS: Neem een GPX-track mee of download de kaarten van Öland offline in Maps.me. In het Alvaret zijn er geen herkenningspunten als je van het pad afdwaalt.

Combineren met andere activiteiten

Het Alvaret ligt midden op het eiland. Combineer een wandeling met:

• Borgholms slott (30 km ten noorden): Kasteel-ruine, toegang SEK 130 / EUR 12.
• Eketorp ringfort (40 km ten zuiden): Prehistorisch ringfort uit de ijzertijd.
• Ölandsleden fietsroute: Rijd over de fietsroute en neem een tussenstop in het Alvaret.

Bereikbaarheid

Öland is verbonden met het vasteland via de Ölandsbron vanuit Kalmar. Lees Öland voor de volledige aanreisgids vanuit Nederland.

Bronnen

• UNESCO - Agricultural Landscape of Southern Öland
• Lansstyrelsen Kalmar - Natura 2000 Alvaret
• Visit Öland - Wandelen op het Alvaret